چه کسانی معاف از سامانه مودیان هستند

صدور صورت‌حساب الکترونیکی و پرداخت مالیات از الزامات بیشتر مشاغل محسوب می‌شوند. بااین‌حال، قانون‌گذار با هدف جلوگیری از فلج شدن مشاغل کوچک، قانونی تحت‌عنوان «موارد عدم شمول» تعیین کرده است تا گروهی از کسب‌وکارها نیازی به ارسال فاکتور در کارپوشه سامانه مودیان مالیاتی نداشته باشند. نکته حیاتی‌ای که توسط بسیاری از صاحبان کسب‌و‌کار به اشتباه تفسیر می‌شود، تفاوت بین مفهوم «معافیت از پرداخت مالیات» و «معافیت از صدور صورت‌حساب الکترونیکی» است؛ چراکه معاف بودن از یکی، لزوما به‌معنای معافیت از دیگری نیست. باتوجه‌به اهمیت بسیار بالای این موضوع و عواقبی که به دنبال دارد؛ ما تصمیم گرفتیم تا در ادامه این مقاله مرزهای دقیق قانونی معافیت در سال ۱۴۰۵ را بررسی کنیم. اگر شما هم جزو افرادی هستید که می‌خواهید مطمئن شوید که آیا کسب‌و‌کارتان در لیست غیرمشمولین قرار می‌گیرد یا خیر پیشنهاد می‌کنیم حتما تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

تفاوت حیاتی معافیت مالیاتی با معافیت از صدور صورت‌حساب الکترونیکی

یکی از اشتباهات رایجی که در بازار و بین صاحبان کسب‌وکار رخ می‌دهد، یکی دانستن این دو مفهوم است. برای درک بهتر تفاوت آن‌ها به تعاریف زیر توجه کنید:

• معافیت مالیاتی: به این معناست که مودی طبق قانون قرار نیست در پایان سال مالی پولی را به‌عنوان مالیات به دولت پرداخت کند.

• معافیت سامانه مودیان (عدم شمول): مشخص می‌کند که آیا مودی ملزم به ثبت الکترونیکی و گزارش تراکنش‌های خود در سامانه هست یا خیر.

بسیاری از مودیانی که درآمد معاف از مالیات دارند، به اشتباه تصور می‌کنند که از ثبت فاکتور در سامانه مودیان مالیاتی نیز معاف هستند؛ درحالی‌که لزوما اینطور نیست! برای درک بهتر این موضوع بهتر است با یک مثال این دو وضعیت متفاوت را بررسی کنیم؛ طبق قانون، یک صادرکننده کالا از پرداخت مالیات معاف است؛ اما برای شفافیت زنجیره تامین و مسائل گمرکی ملزم است که تک‌تک فاکتورهای صادراتی خود را در سامانه مودیان ثبت کند. در مقابل، مشاغلی مانند اجاره املاک یا سود ناشی از تسعیر ارز ممکن است مشمول مالیات باشند اما به دلیل ماهیت‌شان (که فروش کالا یا خدمت محسوب نمی‌شوند) الزامی به صدور صورت‌حساب الکترونیکی برای آن‌ها وجود ندارد. بنابراین معاف بودن از یکی، تضمینی برای معافیت از دیگری نیست و مودیان باید وضعیت خود را در هر دو بخش به‌صورت مجزا ارزیابی کنند.

قبل از بررسی معافیت ها لازم است از اینکه مشمول قانون سامانه مودیان هستید مطمعن شوید

شرکت معتمد مالیاتی کیسان درباره مشمولیت مودیان به قانون سامانه مودیان می گوید:

اجرای قانون سامانه مؤدیان طی چند مرحله و به‌صورت تدریجی انجام شده و امروز دیگر محدود به گروه خاصی از مشاغل نیست.

در سال ۱۴۰۲، گروه‌هایی مانند پزشکان، داروخانه‌ها، وکلا، مشاوران حقوقی و حسابداران رسمی به‌عنوان نخستین گروه‌های مشمول، موظف به صدور صورتحساب الکترونیکی شدند.

در سال ۱۴۰۳، دامنه اجرای قانون گسترده‌تر شد و اشخاص حقوقی و بخش زیادی از فعالان اقتصادی دارای پرونده مالیاتی وارد فرآیند صدور صورتحساب الکترونیکی شدند.

در سال ۱۴۰۴، ملاک اصلی مشمولیت برای بسیاری از کسب‌وکارها، عبور از حد نصاب فروش سالانه ۱۴۴ میلیارد ریال (۱۴٫۴ میلیارد تومان) بود. بر اساس این قاعده، مؤدیانی که از این حد عبور می‌کردند، موظف به صدور صورتحساب الکترونیکی از دوره‌های بعد شدند.

در سال ۱۴۰۵، بر اساس آخرین وضعیت اجرای قانون، تغییر جدیدی در گروه‌های مشمول یا حد نصاب فروش اعلام نشده و همان چارچوب سال ۱۴۰۴ همچنان مبنای عمل قرار دارد. در نتیجه، بخش عمده‌ای از اشخاص حقوقی و بسیاری از اشخاص حقیقی فعال اقتصادی در دایره مشمولان سامانه مودیان قرار می‌گیرند.

 

مبلغ مبنای معافیت اشخاص حقیقی در سال ۱۴۰۵

عامل اصلی تعیین‌کننده برای این‌که یک شخص حقیقی ملزم به ارسال فاکتور به سامانه مودیان مالیاتی است یا خیر، میزان فروش سالانه اوست. این معافیت طبق ماده ۱۴ مکرر قانون سامانه مودیان، با هدف حمایت از کسب‌وکارهای خرد تصویب شده است تا مودیانی که حجم فعالیت محدودی دارند، درگیر پیچیدگی‌های اداری ارسال صورت‌حساب نشوند. این حد نصاب، با مضربی از سقف معافیت مالیاتی حقوق سالانه طبق ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم مشخص می‌شود. براساس قانون، برای سال ۱۴۰۵ ضریب حمایتی به ۲۵ برابر کاهش یافته است. از آن‌جایی که مبلغ معافیت پایه سالانه حقوق در این سال ۴۸۰ میلیون تومان است، رقم دقیق حد نصاب فروش ۱۲ میلیارد تومان برآورد می‌شود.

بر این اساس، تمامی اشخاص حقیقی که مجموع فروش کالا و خدمات آن‌ها در سال ۱۴۰۵ کمتر از ۱۲ میلیارد تومان باشد، از صدور صورت‌حساب الکترونیکی معاف هستند. البته، استفاده از این معافیت یک شرط بسیار حیاتی دارد و آن این است که مودی حتما باید از دستگاه کارت‌خوان یا درگاه پرداخت الکترونیکی متصل به پرونده مالیاتی خود استفاده کند.

لیست مشاغل و فعالیت‌های معاف از صدور صورت‌حساب

براساس قانون مالیات‌های مستقیم و مصوبات هیئت وزیران، گروه‌های خاصی از مشاغل به‌دلیل ماهیت حمایتی یا عدم انطباق با تعریف فروش کالا و خدمت، از صدور صورت‌حساب الکترونیکی در سامانه مودیان مالیاتی معاف هستند. این گروه‌ها عبارت‌اند از:

فعالیت‌های کشاورزی، صنایع دستی و فرش دستباف

براساس ماده ۸۱ قانون مالیات‌های مستقیم، کلیه فعالیت‌های کشاورزی، دام‌داری، دام‌پروری، پرورش ماهی، زنبور عسل، پرورش طیور، صیادی و ماه‌یگیری، نوغان‌داری و احیای جنگل‌ها و مراتع از صدور صورت‌حساب در سامانه مودیان مالیاتی معاف هستند. همچنین، طبق ماده ۱۴۲ قانون مالیات‌های مستقیم، تمام اشخاص حقیقی شاغل در کارگاه‌های فرش دستباف، شرکت‌های تعاونی و اتحادیه‌های تولیدی صنایع دستی نیز شامل این معافیت هستند.

مودیان با فعالیت‌های معاف از ارزش افزوده

صاحبان مشاغلی که صرفا فروشنده کالا یا ارائه‌دهنده خدماتی هستند که طبق قانون از مالیات ارزش افزوده معاف‌اند، تا زمانی که مجموع فروش سالانه آن‌ها از حدنصاب قانونی عبور نکند، از ارسال فاکتور در سامانه مودیان مالیاتی معاف خواهند بود.

درآمدهای سرمایه‌ای و املاک

برخی از درآمدها به‌دلیل این‌که ناشی از عملیات بازرگانی و فروش مستقیم کالا یا خدمات نیستند، نیازی به صدور صورت‌حساب الکترونیکی ندارند. از این مشاغل می‌توان به اجاره املاک، سود سپرده و سهام و بازار سرمایه اشاره کرد.

رویدادهای مالی و تراکنش‌های بانکی غیرمعامله‌ای

درآمدهای ناشی از دریافت اصل وام و تسهیلات از بانک‌های مجاز، دریافت خسارت از شرکت‌های بیمه، سود و زیان ناشی از تسعیر ارز و کمک‌های بلاعوض نیز از ارسال صورت‌حساب معاف هستند. در جدول زیر، به‌طور خلاصه وضعیت معافیت گروه‌های مختلف مشاغل از پرداخت مالیات و ارسال صورت‌حساب به سامانه مودیان را مشاهده می‌کنید:

درصورتی‌که مودی به اشتباه خود را معاف از ارسال صورت‌حساب به سامانه مودیان مالیاتی بداند و فاکتور ارسال نکند، علاوه‌بر جریمه ۱۰درصدی فروش، از معافیت‌های مالیاتی پایه نیز محروم خواهد شد.

با شناخت دقیق قوانین، از جرائم مالیاتی جلوگیری کنید

در این مقاله، اهمیت تفاوت میان معافیت از پرداخت مالیات و معافیت از ارسال صورت‌حساب الکترونیکی را بررسی کردیم. همان‌طورکه مشاهده کردید، این دو موضوع در مشاغل مختلف، شرایط متفاوتی دارند و نمی‌توان یکی را به معنای معافیت از دیگری در نظر گرفت. تشخیص نادرست وضعیت مالیاتی می‌تواند صاحبان کسب‌وکار را با جرایم سنگینی مواجه کند؛ بنابراین توجه به جزئیات قوانین و مقررات در این زمینه اهمیت زیادی دارد. کمک گرفتن از یک شرکت معتمد مالیاتی می‌تواند ریسک خطا در انجام این تکالیف را به حداقل برساند. کارشناسان این شرکت‌ها با قوانین سامانه مودیان مالیاتی آشنایی کامل دارند و می‌توانند در انجام تکالیف مالیاتی به کسب‌وکارها کمک کنند.